ब्रेकिंग
मुलानंतर बापाचा ‘पेपर’ फुटला!
'महा टीईटी परीक्षा की गैरप्रकारांची मालिका?; पेपर फुटीची जबाबदारी शिक्षण मंत्री घेणार का?; दोषीवर कठोर कारवाई करण्याची मागणी; परीक्षेतील गैरप्रकारांचे दुष्टचक्र संपेना
स्वराज न्यूज नेटवर्क
अहिल्यानगर : रविवार २८ जून रोजी राज्यभरात होणारी महाराष्ट्र शिक्षक पात्रता परीक्षा (Maha TET) अवघे २४ तास शिल्लक असताना अचानक पुढे ढकलण्यात आली.
भिवंडी पोलिसांना मिळालेल्या माहितीनुसार झालेल्या कारवाईत प्रश्नपत्रिका जप्त करण्यात आल्याने राज्य परीक्षा परिषदेने हा मोठा निर्णय घेतला. शेवटच्या क्षणी घेतलेल्या निर्णयामुळे सहा लाखांहून अधिक नोंदणीकृत उमेदवार, त्यात सेवेत असलेले हजारो शिक्षकही अनिश्चिततेच्या गर्तेत सापडले आहेत.
विक्रमी परीक्षार्थी
यंदाच्या महा टीईटी (Maha TET) परीक्षेला खूप महत्त्व आले होते, कारण सर्वोच्च न्यायालयाने नोकरीत असलेल्या सर्व शिक्षकांसाठी ही परीक्षा बंधनकारक केली होती. कोर्टाच्या या निर्णयामुळे यंदा या परीक्षेसाठी विक्रमी फॉर्म भरले गेले. अनेक शिक्षकांसाठी आपली नोकरी टिकवून ठेवण्याच्या दृष्टीने ही परीक्षा अत्यंत महत्त्वाची होती. आता पेपरफुटीच्या संशयामुळे महा टीईटीच्या विश्वासार्हतेवर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे. गेल्या दशकभरात ही परीक्षा वारंवार वादाच्या भोवऱ्यात सापडली आहे.
महा टीईटी म्हणजे काय?
शिक्षक पात्रता परीक्षा म्हणजे इयत्ता पहिली ते आठवीपर्यंत शिक्षक म्हणून नियुक्ती मिळवण्यासाठी आवश्यक असलेली किमान पात्रता आहे. राष्ट्रीय अध्यापक शिक्षण परिषदेने २०११ साली केंद्रीय शिक्षक पात्रता परीक्षा म्हणजेच सीटीईटी सुरू केली. ही परीक्षा राष्ट्रीय स्तरावर घेतली जाते. त्याच धर्तीवर महाराष्ट्राने २०१३ साली राज्यस्तरीय परीक्षा म्हणून महा टीईटी सुरू केली.
या परीक्षेत दोन पेपर असतात. इयत्ता पहिली ते पाचवीपर्यंत शिकवू इच्छिणाऱ्या उमेदवारांना पेपर १ उत्तीर्ण करावा लागतो, तर उच्च प्राथमिक शाळांमध्ये म्हणजेच इयत्ता सहावी ते आठवीपर्यंत शिक्षक म्हणून नियुक्ती मिळवू इच्छिणाऱ्या उमेदवारांना पेपर २ उत्तीर्ण करणे आवश्यक असते.
उत्तीर्णतेची टक्केवारी फक्त ५ ते ७ %
काळाच्या ओघात महा टीईटी ही देशातील सर्वात कठीण शिक्षक पात्रता परीक्षांपैकी एक मानली जाऊ लागली आहे. या परीक्षेचा उत्तीर्णतेचा टक्का क्वचितच ५ ते ७ टक्क्यांपेक्षा जास्त जातो. उमेदवारांना अधिक संधी मिळाव्यात, विशेषतः वैधानिक मुदतींचा सामना करणाऱ्या सेवेत असलेल्या शिक्षकांना दिलासा मिळावा, यासाठी राज्याने अलीकडेच ही परीक्षा वर्षातून दोन वेळा घेण्यास सुरुवात केली.
परीक्षा पुढे का ढकलण्यात आली?
भिवंडी पोलिसांनी पेपरफुटीचा प्रकार उघडकीस आणल्यामुळे महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषदेने (MSEC) शनिवारी सकाळी महा टीईटी परीक्षा पुढे ढकलली. पोलिसांना मिळालेल्या माहितीनुसार, त्यांनी एका ठिकाणी छापा टाकून काही लोकांकडून प्रश्नपत्रिका जप्त केल्या. अधिकाऱ्यांनी तपासले असता, जप्त केलेले प्रश्न जून २०२६ च्या परीक्षेतील प्रश्नांशी जुळत असल्याचे दिसून आले. याप्रकरणी गुन्हा दाखल झाला आहे. परीक्षा रद्द झालेली नसून फक्त पुढे ढकलली आहे, जेणेकरून परीक्षा पूर्ण पारदर्शकतेने आणि योग्य पद्धतीने घेता येईल.
ही परीक्षा विशेष महत्त्वाची का आहे?
जूनमधील या परीक्षेसाठी ६ लाखांहून अधिक उमेदवारांनी विक्रमी नोंदणी केली होती. यात आधीपासून नोकरीत असलेल्या शिक्षकांची संख्या मोठी आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने २०२५ साली सप्टेंबर महिन्यात दिलेल्या निर्णयानुसार, शाळांमध्ये आधीपासून काम करणाऱ्या शिक्षकांनाही आता टीईटी (TET) उत्तीर्ण असणे बंधनकारक केले आहे.
न्यायालयाच्या नियमांनुसार:
५ वर्षांपेक्षा जास्त नोकरी उरलेले शिक्षक: नोकरी टिकवण्यासाठी त्यांना ऑगस्ट २०२८ पर्यंत परीक्षा उत्तीर्ण व्हावी लागेल, अन्यथा सक्तीने निवृत्त केले जाईल. (आधी ही मुदत सप्टेंबर २०२७ होती, जी कोर्टाने २९ मे रोजी वाढवून ऑगस्ट २०२८ केली).
५ वर्षांपेक्षा कमी नोकरी उरलेले शिक्षक: त्यांना परीक्षेतून सूट आहे, पण त्यांची पदोन्नती होणार नाही.
महाराष्ट्र सरकारच्या आकडेवारीनुसार, राज्यातील ४.९५ लाख शिक्षकांपैकी तब्बल ४.४ लाख शिक्षक टीईटी उत्तीर्ण नाहीत. त्यामुळे या शिक्षकांसाठी ही परीक्षा अत्यंत महत्त्वाची आहे.
परीक्षा पुढे ढकलल्यामुळे उमेदवारांवर झालेला परिणाम:
परीक्षा नव्या तारखेला होणार असली, तरी यामुळे उमेदवारांमधील गोंधळ आणि चिंतेचे वातावरण वाढले आहे. अनेक उमेदवारांनी वेगवेगळ्या जिल्ह्यांतील परीक्षा केंद्रांवर जाण्यासाठी आधीच प्रवास केला होता, त्यामुळे त्यांचे कामाचे आणि सुट्ट्यांचे नियोजन पूर्णपणे वाया गेले आहे. सर्वोच्च न्यायालयाच्या कडक नियमांमुळे आधीच दबावात असलेल्या शिक्षकांसाठी नोकरी सुरक्षित करण्याची ही महत्त्वाची संधी आता लांबणीवर पडली आहे. दरम्यान, परीक्षा व्यवस्थेवरील विश्वास पुन्हा निर्माण व्हावा यासाठी पुढील परीक्षा अधिक कडक सुरक्षेत आणि चोख बंदोबस्तात घेतली जावी, अशी मागणी शिक्षकांनी केली आहे.
महा टीईटी यापूर्वीही वादात
महा टीईटी परीक्षा यापूर्वीही वादात सापडली आहे. पण आधीचे वाद पेपर फुटण्याऐवजी निकालांमध्ये फेरफार करण्याशी संबंधित होते. सर्वात मोठा घोटाळा २०२१ मध्ये समोर आला, त्यावेळी उमेदवारांनी बनावट प्रमाणपत्रे मिळवून आणि गुणांमध्ये वाढ करून टीईटी पात्रता मिळवल्याचे उघड झाले होते. पोलिसांनी या प्रकरणी ७,८८० संशयास्पद उमेदवारांची यादी परीक्षा परिषदेकडे दिली होती. तपासणीदरम्यान जवळपास ७,५०० उमेदवारांनी फसवणूक करून गुण वाढवल्याचे, तर इतरांनी बनावट प्रमाणपत्रे मिळवल्याचे स्पष्ट झाले. २०२१ च्या घोटाळ्यात परीक्षा झाल्यानंतर गैरप्रकार झाला होता, पण पेपर फुटल्यामुळे परीक्षा पुढे ढकलण्याची ही महा टीईटीच्या इतिहासातील पहिलीच मोठी वेळ आहे.
